Περί αλεπούδων και λοιπών άγριων ειδών

ΑλεπούΈχουν αυξηθεί υπερβολικά οι αλεπούδες στο νησί; Πρέπει να ελεγχθεί ο πληθυσμός τους με επιλεκτικές θανατώσεις; Συνιστούν πρόβλημα για την κτηνοτροφία ή άλλες ανθρώπινες δραστηριότητες; Συνιστούν πρόβλημα για άλλα άγρια είδη;

Όλα αυτά τα ερωτήματα θα έπρεπε λογικά να απαντώνται έπειτα -και μόνο έπειτα- από σοβαρή επιστημονική έρευνα. Η πρόσφατη απόφαση της Υπηρεσίας Θήρας και Πανίδας βασίζεται σε σχετική γνωμοδότηση της Επιστημονικής Επιτροπής που έχει θεσπιστεί σύμφωνα με τον Νόμο 153(Ι)2003 και είναι αρμόδια να γνωμοδοτεί για θέματα πανίδας.

Θα περίμενε κανείς μια «επιστημονική επιτροπή» να τεκμηριώνει τις απόψεις και τις γνωμοδοτήσεις της σε επιστημονικά δεδομένα. Συνέβη αυτό στη συγκεκριμένη περίπτωση; Η ίδια η γνωμοδότηση αναφέρει πως «ο ακριβής αριθμός των αλεπούδων είναι αδύνατο να υπολογιστεί λόγο [sic] της βιολογίας του είδους (νυκτόβιο, κρυπτικό)», κάτι που είναι και ανακριβές και αντιεπιστημονικό. Υπάρχουν πολλές μέθοδοι εκτίμησης των πληθυσμών τόσο των αλεπούδων όσο και άλλων νυκτόβιων και κρυπτικών ειδών, κι επίσης είναι γνωστό στην επιστημονική κοινότητα πως κάθε μέθοδος προσφέρει εκτίμηση κι όχι «ακριβή αριθμό», ο οποίος δεν υπολογίζεται για κανένα σχεδόν είδος στον κόσμο.

Έπειτα από σχετικό ερώτημά μου για τις μεθόδους και τα δεδομένα στα οποία βασίστηκε η γνωμοδότηση της επιτροπής, έλαβα την απάντηση (η αλληλογραφία στη διάθεση της εφημερίδας σας) ότι αυτή βασίστηκε σε «μελέτες και επιστημονικές έρευνες» λειτουργών της Υπηρεσίας Θήρας και Πανίδας, οι οποίες όμως δεν μου γνωστοποιήθηκαν παρά το σχετικό αίτημά μου. Θα μου πείτε, βέβαια, γιατί να μου γνωστοποιηθούν; Μα, επειδή:

α) Δεν νοείται επιστημονική έρευνα που δεν έχει δημοσιευτεί, και μάλιστα στον επιστημονικό Τύπο έπειτα από διαδικασία κρίσης από ειδικούς.
β) Στις σύγχρονες δημοκρατίες, τέτοιου είδους «μελέτες» οφείλουν να είναι προσβάσιμες από τους πολίτες – εκτός κι αν διακυβεύονται εθνικά συμφέροντα, κάτι που δεν νομίζω να αφορά τις αλεπούδες.

Άρα, οι όποιες «μελέτες και επιστημονικές έρευνες» έχουν διεξαχθεί δεν είναι επιστημονικές, όσο τουλάχιστον δεν δημοσιεύονται ώστε να μπορεί ο κάθε πολίτης και ο κάθε ειδικός να ελέγξει τη μεθοδολογία και τα συμπεράσματα. Έτσι, μια επιστημονική επιτροπή οφείλει να ΜΗΝ βασίσει γνωμοδοτήσεις σε μη επιστημονικά δεδομένα. Η αναφορά, μάλιστα, σε «νυκτερινές καταμετρήσεις» που γίνονται δυο φορές τον χρόνο στερείται σοβαρότητας και απλώς ενισχύει την παρούσα κριτική.

Όμως, ακόμα κι αν όντως κάποια στιγμή τεκμηριωθεί επιστημονικά πως οι πληθυσμοί των αλεπούδων βρίσκονται σε επίπεδα που πρέπει να υποστούν έλεγχο, αυτός δεν μπορεί να γίνεται από ιδιώτες κυνηγούς, όπως προβλέπει η απόφαση της Υπηρεσίας Θήρας και Πανίδας. Ο έλεγχος των πληθυσμών των άγριων ζώων πρέπει να γίνεται από ειδικά εκπαιδευμένους λειτουργούς των αρμόδιων υπηρεσιών με τις πλέον κατάλληλες και, κατά το δυνατόν, ανώδυνες μεθόδους.

Ακόμα περισσότερο, η σχετική γνωμοδότηση και η προκύπτουσα απόφαση περιέχουν αόριστες αναφορές σε περιπτώσεις που θα «κρίνεται» αναγκαίος ο έλεγχος, χωρίς να διευκρινίζουν μεθόδους, κριτήρια, τεκμήρια ούτε και τον φορέα που θα κρίνει κάτι τέτοιο.

Αυτά είναι πράγματα αδιανόητα για τη σύγχρονη διαχείριση της άγριας πανίδας και θυμίζουν παλαιότερες εποχές «επικήρυξης επιβλαβών» ειδών.

Προσοχή: Δεν ισχυρίζομαι ότι οι πληθυσμοί των αλεπούδων δεν έχουν αυξηθεί υπέρμετρα, ούτε όμως και το αντίθετο. Ισχυρίζομαι, απλώς, ότι για να μάθουμε τι ακριβώς συμβαίνει, ο μοναδικός δρόμος είναι η σοβαρή επιστημονική έρευνα. Έρευνα που γίνεται με αυστηρές μεθόδους, δημοσιεύεται σε επιστημονικά περιοδικά και, σε κάθε περίπτωση, είναι ανοικτή στον έλεγχο από ειδικούς αλλά και το ευρύ κοινό.

Τέλος, να σημειωθεί πως η κριτική μου δεν αφορά στην Υπηρεσία Θήρας και Πανίδας, η οποία, καλώς ή κακώς (αυτό αφορά άλλη συζήτηση), έχει εκ του νόμου την αρμοδιότητα να διαχειρίζεται τα θηρεύσιμα είδη. Η κριτική μου αφορά στην Επιστημονική Επιτροπή, η οποία γνωμοδότησε χωρίς επαρκή επιστημονικά στοιχεία με τρόπο που έθεσε την αλεπού στην αρμοδιότητα της Υπηρεσίας Θήρας και Πανίδας.

Σπύρος Σφενδουράκης (αναπληρωτής καθηγητής Οικολογίας και Βιοποικιλότητας).

Ο Φιλελεύθερος

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s